Mijn bachelorthesis: Out of Sight

Voor mijn bachelorthesis onderzocht ik hoe tactiel ontwerp blinde en slechtziende mensen kan ondersteunen in publieke en commerciële ruimtes. Ik koos dit onderwerp omdat het ontwerp een duidelijke opdracht gaf: niet alleen communiceren, maar mensen praktisch helpen navigeren.

Het project, Out of Sight, focuste op wandpatronen voor inclusieve wayfinding. Ik begon met onderzoek naar bestaande toegankelijkheidsoplossingen voor blinde en slechtziende mensen, waaronder mensen met verminderde gezichtsscherpte.

Interviews waren cruciaal. Ze maakten duidelijk dat tactiele oplossingen alleen nuttig zijn wanneer ze aansluiten bij hoe mensen zich werkelijk verplaatsen, hoe ze zoeken, hun omgeving onthouden en met hun omgeving omgaan.

Uit die gesprekken bleek ook dat het lees- en schrijfalfabet braille niet altijd de meest toegankelijke oplossing is. Sommige mensen verkiezen auditieve informatie in bepaalde situaties, terwijl anderen braille waarderen wanneer privacy belangrijk is, bijvoorbeeld in een bank of bij persoonlijke informatie.

De belangrijkste conclusie was dat één oplossing niet voor elke context werkt. Tactiel ontwerp moet beperkt, herkenbaar en afgestemd zijn op de plek waar het gebruikt wordt.

Ik begon het ontwerpproces met schetsen. Die schetsen vertaalden interviewinzichten naar mogelijke vormen, patronen en tactiele markeringen. Daarna bouwde ik fysieke prototypes om te testen hoe materiaal, reliëf, vorm en schaal gevoeld en geïnterpreteerd werden.

De eerste prototypes werden gemaakt met lasercutting, 3D-printing en HDF-platen. Sommige versies waren te dun, te klein, te duur of te moeilijk te produceren. Andere werkten beter, vooral wanneer de vormen met meerdere vingers gelezen konden worden.

Een belangrijk keerpunt kwam toen ik het project in een winkelcontext plaatste. Na een bezoek aan verschillende Belgische winkelketens (Colruyt, Delhaize, Aldi) en het opmeten van prijskaartjes besliste ik dat het eindproduct op een vergelijkbare schaal moest passen en een gelijkaardig schuifmechanisme moest gebruiken.

Verdere interviews bevestigden het belang van sterk contrast in kleur én vorm. Deelnemers reageerden positief op duidelijke tactiele verschillen, maar sommige versies hadden nog te weinig visueel contrast.

Na verschillende iteraties keerde ik terug naar 3D-printing en bouwde ik accuratere modellen in Blender. Ik verfijnde de panelen, paste de tussenruimtes aan, voegde duidelijkere iconen toe en nam een kort braillewoord op.

De finale prototypes combineerden donkere panelen met lichtere tactiele elementen om de leesbaarheid te verhogen. Hoewel de braille in de geprinte versie nog niet perfect leesbaar was, werden de vormen en het contrast positief ontvangen tijdens de laatste feedbacksessies.

Out of Sight werd daardoor vooral een project over luisteren, testen en bijsturen. In plaats van te veronderstellen hoe toegankelijkheid eruit moet zien, groeide het ontwerp via gesprekken met slechtziende deelnemers en prototypes die ook fysiek aangeraakt, bekritiseerd en verbeterd konden worden.